کمیسیونی که بهعنوان یکی از بازوهای تخصصی مجمع مشورتی نظام مسائل استان تهران فعالیت خود را آغاز کرده و دبیرخانه آن نیز در همین پژوهشکده مستقر شده است.
این مراسم ساعت ۱۰ صبح با حضور دبیر مجمع مشورتی نظام مسائل استان تهران، دبیران کمیسیونهای تخصصی، معاونان و دبیران شهرستانهای استان تهران همراه بود؛ حضوری که نشان از اهمیت راهبردی این کمیسیون و انتظار برای شکلگیری نگاهی منسجم، علمی و مسئلهمحور به مدیریت سوانح و بحران در کشور و بخصوص در سطح استان تهران دارد.
در ابتدای برنامه، دکتر گرکانی رئیس پژوهشکده سوانح طبیعی و کرسی یونسکو، ضمن خوشآمدگویی به حاضران، بر ضرورت همافزایی میان نهادهای علمی، اجرایی و مشورتی تأکید کرد.
وی تشکیل کمیسیون تخصصی سوانح و بحران را گامی مؤثر در جهت ساماندهی فرآیند تصمیمسازی و ارتقای کیفیت سیاستگذاری در مواجهه با مخاطرات طبیعی و انسانساخت دانست.
در ادامه این نشست، توضیحی کوتاه اما روشن درباره روند شکلگیری کمیسیون ارائه شد؛ از نیازسنجیهای تخصصی و جلسات کارشناسی متعدد گرفته تا بهرهگیری از ظرفیت علمی و پژوهشی پژوهشکده سوانح طبیعی. روندی که نشان میداد این کمیسیون حاصل یک تصمیم مقطعی نیست، بلکه نتیجه گفتوگو، اجماع و کار کارشناسی مستمر است.
دکتر جعفری قائممقام و معاون پژوهشکده سوانح طبیعی، نیز با ارائه گزارشی جامع از عملکرد، مأموریتها و توانمندیهای پژوهشکده، به تشریح نقش این مجموعه در تولید دانش کاربردی، پشتیبانی علمی از تصمیمگیران و افزایش تابآوری جامعه در برابر سوانح پرداخت.
وی بر آمادگی کامل پژوهشکده برای حمایت علمی و کارشناسی از فعالیتهای کمیسیون تخصصی سوانح و بحران تأکید کرد.
در ادامه مراسم، روح الله جبراییلی دبیر مجمع نظام مسائل استان اظهار کرد: این دفتر، در حقیقت پل ارتباطی حیاتی بین «شناسایی مسئله» و «مدیریت عملیاتی بحران» است. اگر نظام مسائل، نقشه خطرات و آسیبپذیریهای پیچیده کشور را ترسیم میکند، این کمیسیون، ستاد فرماندهی برای نبرد با همین خطرات خواهد بود تهران امروز در یک لحظه سرنوشتساز قرار دارد. یا با برنامه ریزی روی این مسئله خطیرتر این دفتر جدید، هماهنگی را جایگزین پراکندگی، پیشگیری را جایگزین درمان، و پاسخگویی را جایگزین انفعال میکنیم، یا منتظر میمانیم تا «طوفان کامل» از راه برسد و هزینههای بیکرانی را بر ما تحمیل کند.
وی تصریح کرد: این دفتر، چراغ راهی است در مه خطرات. روشن نگه داشتن آن، به شجاعت ما در رویارویی با واقعیتهای سخت، و به اراده جمعی ما در اجرای بیکموکاست راهکارها بستگی دارد.
دبیر مجمع نظام مسائل استان تهران بیان کرد: تمرکز ما بر شناخت «نظام مسائل» به همپیوستهای است که توسعه پایدار ما را تحدید کرده است. منظور از نظام مسائل، شبکهای درهمتنیده از مشکلات اقتصادی، اجتماعی، زیستمحیطی و مدیریتی است که هر یک، دیگری را تشدید میکند و حل جداگانه آنها را ناممکن میسازد.
وی تاکید کرد: واقعیت تلخ این است که استان تهران، در بسیاری موارد، تجسم عینی چالشهای کلان کشور شده است. وهمزمان، فشار مشکلاتی چون تورم لجامگسیخته، رکود تولید، نابرابری فزاینده و بیکاری ساختاری را با پوست و گوشت خود لمس میکنیم. این بحرانهای اقتصادی، بستر اجتماعی را شکننده کرده و تابآوری ما را در برابر هرگونه حادثه غیرمترقبه به شدت کاهش داده است.
جرائیلی ادامه داد: در هنگامه سوانح و بحران با ناتوانی پاسخگویی سیستم های اجرایی آنچه که محرز واشکار می شود بحران در بحران است.
وی افزود: این بحران وشکنندگی، زمانی خطر فاجعهبار خود را آشکار میسازد که سوانح طبیعی یا بحرانهای انسانی رخ دهد. ما کشوری هستیم در معرض خطر زلزله، سیل، خشکسالی و کمآبی. اخیراً نیز کشور شاهد خاموشیهای گسترده و تنش آبی بوده که زندگی و اقتصاد را فلج کرد. پرسش اینجاست: آیا ساختار مدیریت اجرایی و خدمترسانی ما، آنقدر تابآور و چابک است که در این لحظات حساس، پاسخگو باشد؟
تجربه نشان داده که ناکارآمدی سیستمهای اجرایی در شرایط عادی، در زمان بحران به فاجعه مضاعف تبدیل میشود.
دبیر مجمع نظام مسائل استان تهران خاطرنشان کرد: زمانی که مدیریت روزمره یک وزارتخانه یا سازمان در کشور با کمکاری، روزمرگی، فقدان نوآوری و انفعال همراه باشد، چگونه میتوان انتظار داشت در هنگام سانحه، نقشه راهی جامع و عملیاتی در دست داشته باشد؟ این کمکاری حوزههای اجرایی و مدیران استانی، تنها یک اشکال اداری نیست؛ یک تهدید امنیتی است.
وی توضیح داد: راه برونرفت از مسائل وچالش ها : از شناخت نظام مسائل تا حکمرانی کارآمد است.
جهت کمک به مدیران اجرایی کشور در راستای تصمیم سازی با یداولویت بندی درست باشد.
در شرایط فعلی، بیش از هر زمان دیگری نیاز به شناخت دقیق وصحیح از نظام مسائل کشور داریم ، تابتوانیم که
در مرحله واصل اول: احصا دقیق و نقشهبرداری از تمام مسائل استان داشته باشیم
ما در «اتاق فکر نظام مسائل استان» با کمک نخبگان . مدیران بازنشسته کارامد دانشگاهیان واساتید نمایندگان بخش خصوصی ورسانه باید شناسایی، اولویتبندی و تحلیل دقیق ازتمام چالشها استان علی الخصوص در حوزه سوانح وبحران ها را داشته باشیم .
اصل دوم اینکه
برای هر مسئله کلیدی (مثل آب، بیکاری جوانان، حاشیهنشینی)، باید «کارگروه ویژه حل مسئله» تشکیل شود. این کارگروه موظف است با نگاهی فراسازمانی، یک برنامه عمل دقیق با زمانبندی، مسئولین مشخص و شاخصهای کمی نتایج ارائه دهد وعملا طراحی راهکارهای عملیاتی وفرابخشی دقیق ارائه نمائیم.
اصل سوم اینکه بااستقرار نظام مطالبهگری منظم و عمومی از ماندن
راهکارها برروی کاغذ جلوگیری کنیم با ایجادمکانیسم قدرتمندی برای پیگیری آنها ایجاد کنیم. پس لازم است سامانه ای ایجاد شود که وظیفه رصد عمومی وپیشرفت پروژه ها ی مصوب و وعده های داده شده را به صورت انلاین پیگیری کند.
وی عنوان کرد: این پیگیری ها بایستی مدیران ادواری و اجرایی استان را .ملزم به ارائه گزارش عمومی وپاسخ به پرسش های نخبگان ورسانه ها در بازه های زمانی مشخص مثلا فصل به فصل نماید در این راستا نباید از نقش آفرینی شوراهای شهر و روستا به عنوان بازوان مطالبه گر مردم در برابر دستگاهای اجرایی غافل ماند.
جرائیلی اضافه کرد: باید عرض کنم که دراقع وقت اقدام جمعی است. ما در آستانه یک انتخاب تاریخی ودرست قرار داریم: یا با همان روشهای قدیمی به مدیریت فروکاسته شده مشکلات ادامه دهیم و شاهد تشدید روزافزون بحرانها و کاهش تابآوری استان در برابر سوانح آینده باشیم، یا جرأت کنیم و نظام حکمرانی اجرایی خود را بر پایه شناخت علمی، همکاری جمعی، شفافیت و پاسخگویی بازتعریف کنیم.
دبیر مجمع نظام مسائل استان تهران تاکید کرد: این مسیر، بدون همراهی و اراده مدیران ارشد استان و بدون مشارکت فعال نخبگان و مردم ممکن نخواهد بود. واحصای دقیق نظام مسائل آینده کشور به عزم جمعی بستگی دارد.
وی خاطرنشان کرد: باشد که تاریخ، امروز را روزی ثبت کند که تهران، هوشمندانهتر از همیشه، برای حفاظت از جان و سرمایه شهروندانش متحد شد. در ادامه باید عرض کنم این کمیسیون یک ضرورت راهبردی است.
